Er is een moment waarop je denkt dat je iets weet. Echt weet. Je hebt de feiten, je begrijpt de context, je kunt het uitleggen aan een ander. En precies op dat moment, dat veilige, zelfverzekerde moment, houdt de groei op.
Ik heb dat moment leren herkennen. Eerst in mezelf, als trompettist. Daarna in de leiders met wie ik werk.
In het orkest wordt kennis snel autoriteit. Je kent de partituur. Je kent de traditie. Je kent wat werkt. En naarmate die kennis groeit, sluipt er iets in dat er niet hoort: de overtuiging dat kennen en begrijpen hetzelfde zijn. Dat was de eerste illusie die ik moest opgeven.
Weten is statisch. Het is een foto van een werkelijkheid die allang doorloopt.
Als solotrompettist leerde ik iets wat je niet in een conservatorium leert: de stilte voor de noot is minstens zo belangrijk als de noot zelf. Dat de ruimte tussen de klanken de muziek ademt. Dat aanwezigheid niet betekent dat je meer doet, maar dat je openstaat voor wat er nog niet is. Nieuwsgierigheid is precies dat. Het is de stilte voor de noot. De bereidheid om niet te vullen, niet te concluderen, maar eerst te luisteren naar wat er nog niet gezegd is. Wie weet, vult. Wie nieuwsgierig is, laat ruimte.
De beste musici die ik heb meegemaakt, waren niet de musici die het meest beheersten. Het waren de musici die het meest voelden. Die elke avond het stuk opnieuw tegemoet traden alsof ze het voor het eerst hoorden. Dat vraagt iets, het vraagt dat je je eigen kennis opzijzet, ook al is die kennis hard verdiend.
In mijn werk als executive searcher spreek ik leiders die alles op orde hebben. De agenda. De strategie. De KPI’s. Ze doen alles wat verwacht wordt en meer. Ze weten veel. En toch missen sommigen van hen iets. Een zekere beweeglijkheid. Een openheid naar wat ze nog niet weten. De bereidheid om een aanname te heropenen, ook als die aanname goed heeft gediend. De beste leiders die ik ken zijn niet de mensen die het meest weten. Het zijn de mensen die het meest vragen, en die dat doen zonder het als zwakte te ervaren.
Iemand die stopt met vragen, rijdt op een kaart die al verouderd is.
Niet weten voelt kwetsbaar. Zeker in omgevingen waar expertise de munt is. Maar er is een verschil tussen onwetendheid en openheid. Onwetendheid is het ontbreken van kennis. Openheid is de keuze om bestaande kennis niet als definitief te beschouwen. Ik ben opgegroeid met een beperking aan mijn rechterhand. Vier vingers, een slappe pols, een korte onderarm. Iedereen die ooit een trompet heeft vastgehouden weet wat dat betekent. Ik heb dat instrument niet bedwongen door harder te proberen, maar door anders te zijn. Door vragen te stellen die anderen niet stelden, omdat voor hen de standaardoplossing werkte. Nieuwsgierigheid was voor mij geen houding, het was een overlevingsstrategie. En het leverde meer op dan elk antwoord dat ik van anderen had kunnen overnemen.
Dertig jaar muziek heeft me één ding geleerd dat ik nooit in een managementboek heb gelezen: de kracht zit niet in wat je toevoegt, maar in wat je durft open te laten. De noot die je nog niet speelt. De conclusie die je nog even inhoudt omdat de vraag nog moet landen. Nieuwsgierigheid brengt mensen dichter bij elkaar. Wie oprecht vraagt niet als techniek, maar omdat hij werkelijk wil begrijpen creëert ruimte. Gesprekspartners voelen dat. Ze openen zich verder dan ze van plan waren.
Ik geloof niet dat je ooit moet kiezen tussen nieuwsgierigheid en kennis. Dat is een valse tegenstelling. Kennis is waardevol. Expertise telt. Maar kennis zonder nieuwsgierigheid verstart. Het wordt een dogma, geen instrument. De krachtigste positie is die van iemand die weet én blijft vragen. Die de diepte van ervaring meeneemt, én de openheid van de beginnersblik. Die begrijpt dat elk antwoord de volgende vraag al in zich draagt.
Hoe kom jij aan in een gesprek met wat je weet, of met wat je wilt begrijpen?
Op zoek naar een leider die blijft vragen? Bij &HEUVELMAN zoeken we verder dan het cv. Naar karakter. Naar aanwezigheid. Naar de mens achter de functie en de vraag achter het antwoord. Neem contact op via hello@andheuvelman.com of bezoek andheuvelman.com